Πλεύρης: «Στην τελική ευθεία η δομή στο Ηράκλειο – Ναυλώθηκε πλοίο για τις μεταφορές προς την ηπειρωτική χώρα»

Αποφασισμένη να αποτρέψει τη μετατροπή της Κρήτης σε σταθερή πύλη εισόδου μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη εμφανίζεται η κυβέρνηση, με τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, να προειδοποιεί ότι θα ενεργοποιηθεί κάθε διαθέσιμο μέτρο, εφόσον καταγραφεί νέα απότομη αύξηση των αφίξεων.

Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο υπουργός ανέφερε ότι οι θαλάσσιες ροές από τη Λιβύη έχουν περιοριστεί σχεδόν κατά 30% και κινούνται πλέον χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2025.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η σημερινή εικόνα δεν επιτρέπει εφησυχασμό, καθώς οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες του καλοκαιριού μπορούν να διευκολύνουν τη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης και να μεταβάλουν τα δεδομένα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

«Δεν θα επιτρέψουμε να παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική διαδρομή Λιβύης – Κρήτης», δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η προστασία των συνόρων και η ασφάλεια των πολιτών δεν τίθενται υπό διαπραγμάτευση.

Σε επιχειρησιακή ετοιμότητα οι δομές στην Κρήτη

Σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, ο σχεδιασμός για τη διαχείριση των αφίξεων στην Κρήτη έχει ήδη προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.

Η δομή στην Αγυιά Χανίων έχει ολοκληρωθεί, ενώ οι εργασίες για τον αντίστοιχο χώρο στις πρώην αποθήκες Σκουλούδη στο Ηράκλειο βρίσκονται στην τελική ευθεία.

Ο υπουργός ανέφερε ότι απομένουν τεχνικές και διοικητικές εκκρεμότητες, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας ή την τελική δυναμικότητα της δομής.

Όπως σημείωσε, στόχος είναι ο χώρος να καταστεί διαθέσιμος το συντομότερο δυνατό και να μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα, ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν στο νησί.

Παράλληλα, το υπουργείο έχει ναυλώσει πλοίο για τη μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη προς κλειστές δομές της ηπειρωτικής χώρας, ώστε να μην επιβαρύνονται τα τακτικά επιβατικά δρομολόγια.

Στο τραπέζι και πάλι αυστηρότερα μέτρα

Ο Θάνος Πλεύρης άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επαναφοράς έκτακτων περιοριστικών μέτρων, σε περίπτωση που οι ροές αυξηθούν σημαντικά.

Υπενθύμισε την αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου που εφαρμόστηκε το καλοκαίρι του 2025 υπό συνθήκες αυξημένης πίεσης, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να αξιοποιήσει εκ νέου κάθε νόμιμο εργαλείο.

«Αν οι ροές μεταβληθούν και υπάρξει εκ νέου αυξημένη πίεση, η αντίδρασή μας θα είναι άμεση και ακόμη πιο αυστηρή», ανέφερε.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι οι επιχειρησιακές κινήσεις δεν είναι σκόπιμο να προαναγγέλλονται, διαβεβαιώνοντας ότι τα απαιτούμενα μέτρα θα ληφθούν χωρίς καθυστέρηση.

Συνεργασία με Λιβύη, Λιμενικό και Frontex

Κεντρικό σημείο του κυβερνητικού σχεδιασμού αποτελεί η ενίσχυση της επιτήρησης και η στενότερη συνεργασία με τη λιβυκή πλευρά.

Ο υπουργός ανέφερε ότι η Αθήνα διατηρεί επαφές τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με την ανατολική Λιβύη, ενώ έχει αναπτυχθεί επιχειρησιακός συντονισμός με τη λιβυκή Ακτοφυλακή.

Στη Λιβύη βρίσκονται, όπως είπε, στελέχη του ελληνικού Λιμενικού, ενώ η Frontex έχει ενισχύσει την παρουσία της στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης.

Στόχος είναι η έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών, ο εντοπισμός των κυκλωμάτων και η αποτροπή των αναχωρήσεων όσο το δυνατόν πλησιέστερα στις λιβυκές ακτές.

Ο Θάνος Πλεύρης άσκησε, παράλληλα, πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζοντας ότι οφείλει να κινηθεί ταχύτερα, καθώς τα ελληνικά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα και εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης.

Μείωση αφίξεων Αιγυπτίων και αύξηση επιστροφών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στα αποτελέσματα της συνεργασίας Ελλάδας και Αιγύπτου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν καταγραφεί περίπου 4.000 αφίξεις Αιγυπτίων και μόλις 65 επιστροφές.

Το αντίστοιχο διάστημα του 2026 οι αφίξεις περιορίστηκαν κάτω από τις 900, ενώ οι επιστροφές ξεπέρασαν τις 300.

Ο κ. Πλεύρης απέδωσε τη μεταβολή στη στενότερη συνεργασία των δύο χωρών, η οποία περιλαμβάνει ανταλλαγή πληροφοριών, αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης, ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής και συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών.

Κατά τις πρόσφατες συναντήσεις του στο Κάιρο συζητήθηκε και η εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας για τη νόμιμη εποχική απασχόληση Αιγυπτίων εργαζομένων στην Ελλάδα.

Εξετάζεται, επίσης, η επέκταση της συνεργασίας σε τομείς με αυξημένες ανάγκες προσωπικού, όπως ο κατασκευαστικός κλάδος.

Αλλαγές στη νομική ενημέρωση των αιτούντων άσυλο

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις αλλαγές που εισάγονται στη νομική καθοδήγηση των αιτούντων διεθνή προστασία.

Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ότι οι σχετικές ενημερώσεις μπορούν να πραγματοποιούνται σε ομαδικές συνεδρίες ή εξ αποστάσεως από δικηγόρους.

Όπως υποστήριξε, η δυνατότητα παροχής νομικής καθοδήγησης για λογαριασμό του υπουργείου περνά πλέον αποκλειστικά στους δικηγόρους και στους δικηγορικούς συλλόγους.

Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις θα μπορούν να ενημερώνουν αιτούντες άσυλο μόνο εφόσον ενεργούν για λογαριασμό των ίδιων και όχι ως εντολοδόχοι του υπουργείου.

Κατά τον Θάνο Πλεύρη, η αλλαγή αποσκοπεί στο να ανατεθεί η συγκεκριμένη αρμοδιότητα στους κατά νόμο αρμόδιους επαγγελματίες.

Θετική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Αναφερόμενος στην εφαρμογή του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο υπουργός απέφυγε να προσδιορίσει ποσοστό ετοιμότητας της χώρας.

Τόνισε, όμως, ότι η πρώτη επίσημη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι θετική για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η Κομισιόν αναγνωρίζει την ενσωμάτωση του Συμφώνου στην εθνική νομοθεσία, την προσαρμογή των διαδικασιών στα σύνορα, την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας και την ενίσχυση του προσωπικού.

Υποστήριξε ακόμη ότι στην ευρωπαϊκή αξιολόγηση γίνεται ειδική αναφορά στον τρόπο με τον οποίο η χώρα διαχειρίστηκε την αυξημένη πίεση στην Κρήτη.

Ο υπουργός παραδέχθηκε ότι απαιτείται συνέχιση της τεχνολογικής αναβάθμισης, της εκπαίδευσης του προσωπικού και του συντονισμού των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.

Τα ευρωπαϊκά κέντρα επιστροφών

Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται, κατά τον κ. Πλεύρη, και οι συζητήσεις για τη δημιουργία ευρωπαϊκών κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες, των λεγόμενων «return hubs».

Η εκτίμησή του είναι ότι μέσα στο 2026 μπορούν να ολοκληρωθούν οι πρώτες συμφωνίες με χώρες της Αφρικής ή της Ασίας, ώστε η σταδιακή λειτουργία των κέντρων να ξεκινήσει από το 2027.

Η Ελλάδα συμμετέχει στη σχετική πρωτοβουλία μαζί με την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Δανία και την Ολλανδία.

Όπως διευκρίνισε, το μέτρο δεν θα αφορά πρόσωπα που δικαιούνται διεθνή προστασία, αλλά όσους έχουν λάβει τελεσίδικη απόφαση απόρριψης του αιτήματός τους και δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τον υπουργό, η φύλαξη των συνόρων δεν αρκεί από μόνη της και πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικό σύστημα επιστροφών, προκειμένου η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική να θεωρείται αξιόπιστη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ