Σε ξενοδοχειακή μονάδα προβλέπεται να μετατραπεί το παλιό Ψυγείο στο λιμάνι του Ηρακλείου, μετά την έγκριση του master plan του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου από το Υπουργείο Πολιτισμού, με την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν συγκεκριμένοι περιορισμοί για την προστασία του αρχαιολογικού χώρου.
Η σχετική υπουργική απόφαση, την οποία υπογράφει η Λίνα Μενδώνη, βασίζεται στη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) και περιλαμβάνει 12 όρους για τις χρήσεις των κτιριακών εγκαταστάσεων, τις δυνατότητες δόμησης και τις παρεμβάσεις στις λιμενικές ζώνες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το πενταώροφο πρώην βιομηχανικό κτίριο του παλιού Ψυγείου, το οποίο τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται για την προσωρινή φιλοξενία μεταναστών και προσφύγων που φτάνουν στις νότιες ακτές του νομού Ηρακλείου.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η έγκριση του σχεδιασμού επιτρέπει να προχωρήσει η εξέταση της ξενοδοχειακής αξιοποίησης, χωρίς ωστόσο να παρέχει τη δυνατότητα ανεξέλεγκτων οικοδομικών παρεμβάσεων.
Ξενοδοχείο χωρίς προσθήκες και επεκτάσεις
Η αλλαγή χρήσης του παλιού Ψυγείου συνοδεύεται από σαφείς περιορισμούς, καθώς το υφιστάμενο κτίσμα πρέπει να διατηρήσει τις σημερινές του διαστάσεις.
Δεν επιτρέπεται καμία επέκταση, ούτε με την προσθήκη νέων ορόφων ούτε με την αύξηση της επιφάνειας του κτιρίου.
Επιπλέον, η απόφαση αποκλείει:
- Την κατασκευή εξωστών στα υφιστάμενα παράθυρα.
- Την τοποθέτηση πέργκολας στο δώμα.
- Την προσθήκη στέγης.
- Οποιαδήποτε επέκταση καθ’ ύψος ή κατ’ έκταση.
Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού ζητά να διερευνηθεί και η δυνατότητα ένταξης πρόσθετων χρήσεων στο ακίνητο, πέρα από την ξενοδοχειακή λειτουργία που προβλέπει ο σχεδιασμός.
Αυστηροί κανόνες δόμησης κοντά στον Κούλε
Η απόφαση δεν περιορίζεται στο παλιό Ψυγείο, αλλά καθορίζει τις επιτρεπόμενες παρεμβάσεις σε τμήματα του λιμανιού που βρίσκονται μέσα στα όρια του αρχαιολογικού χώρου.
Στη λιμενική ζώνη Α, η οποία περιλαμβάνει το Ενετικό Λιμάνι, το φρούριο Κούλες, το Κεντρικό Λιμεναρχείο και το παλιό Ψυγείο, δεν επιτρέπεται αύξηση των υφιστάμενων όρων δόμησης.
Το ίδιο ισχύει και για το προστατευόμενο τμήμα της λιμενικής ζώνης Β, όπου εξυπηρετείται η ακτοπλοΐα.
Στις συγκεκριμένες περιοχές επιτρέπονται εργασίες συντήρησης στα νομίμως υφιστάμενα κτίρια, χωρίς αύξηση της κάλυψης ή της δόμησης.
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο περιορισμός που αφορά τις κατεδαφίσεις: εάν κατεδαφιστεί υφιστάμενο κτίριο εντός των προστατευόμενων ζωνών, δεν θα μπορεί να κατασκευαστεί νέο στη θέση του.
Για κάθε νέα χρήση σε υφιστάμενο κτίσμα θα απαιτείται προηγουμένως η κατάθεση ολοκληρωμένης πρότασης και σχετικής μελέτης στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού.
Πού επιτρέπεται η κατασκευή νέων κτιρίων
Η δυνατότητα νέας δόμησης στη λιμενική ζώνη Β περιορίζεται στο τμήμα που βρίσκεται εκτός του αρχαιολογικού χώρου, ανατολικά του άξονα της λεωφόρου Εθνικής Αντιστάσεως.
Για το υπόλοιπο τμήμα ισχύουν οι περιορισμοί προστασίας των υφιστάμενων κτιριακών εγκαταστάσεων και του ιστορικού περιβάλλοντος.
Παρεμβάσεις στους κοινόχρηστους χώρους
Ξεχωριστή πρόβλεψη της υπουργικής απόφασης αφορά την αισθητική αναβάθμιση των υπαίθριων χώρων του λιμανιού.
Το Υπουργείο Πολιτισμού ζητά να κατατεθεί σε επόμενο στάδιο μελέτη για τη βελτίωση της εικόνας των δημόσιων και κοινόχρηστων χώρων, δίνοντας προτεραιότητα στην περιοχή από τα ανατολικά του προβλήτα του Μικρού Κούλε έως το ανατολικό όριο της λιμενικής ζώνης Α.
Η συγκεκριμένη περιοχή χαρακτηρίζεται στην απόφαση αισθητικά υποβαθμισμένη, παρότι βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τα ενετικά τείχη, το Ενετικό Λιμάνι και το ιστορικό φρούριο Rocca a Mare, γνωστό ως Κούλες.
Τι προβλέπεται για τις εκδηλώσεις στον Μικρό Κούλε
Το εγκεκριμένο πλαίσιο δεν επιτρέπει τη δημιουργία μόνιμου χώρου αναψυχής ή υπαίθριων εκδηλώσεων στον προβλήτα του Μικρού Κούλε.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται η περιστασιακή διοργάνωση εκδηλώσεων στον συγκεκριμένο χώρο, υπό την προϋπόθεση ότι θα προηγείται συνεννόηση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου.
Περιορισμοί για ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά
Στο master plan τίθενται επίσης συγκεκριμένοι όροι για τις εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.
Η τοποθέτηση ανεμογεννητριών δεν επιτρέπεται, καθώς, σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, θα ήταν ορατές από το δώμα του φρουρίου Κούλε.
Περιορισμοί προβλέπονται και για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στα δώματα των κτιρίων που βρίσκονται μέσα στον αρχαιολογικό χώρο.
Το Λιμεναρχείο και το ιστορικό σκάφος «Χαράλαμπος»
Η απόφαση περιλαμβάνει πρόβλεψη και για το κτίριο του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ηρακλείου.
Εφόσον στο μέλλον οι υπηρεσίες του μεταφερθούν σε νέο κτίριο στη λιμενική ζώνη C, η αξιοποίηση του σημερινού κτιρίου στη ζώνη Α θα πρέπει να εξεταστεί μέσω ειδικής μελέτης και να λάβει την απαιτούμενη έγκριση.
Παράλληλα, προβλέπεται συνεργασία με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων για την παρουσίαση της ενάλιας και ναυτικής πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης σε χώρο προσβάσιμο στους επιβάτες του λιμανιού.
Ειδική μέριμνα ζητείται και για το ιστορικό σκάφος «Χαράλαμπος», το οποίο έχει χαρακτηριστεί κινητό μνημείο.
Ο Οργανισμός Λιμένος Ηρακλείου καλείται να εξασφαλίσει κατάλληλες υποδομές για τη συντήρηση, τη διατήρηση και την ανάδειξή του.
