Το Κρι-Κρι της Κρήτης: Το μυθικό αγρίμι που απειλείται σιωπηλά με εξαφάνιση – Η άγνωστη αλήθεια για το πιο διάσημο ζώο

Η Κρήτη είναι ένας προορισμός που αξίζει κανείς να επισκεφθεί όλον το χρόνο. Εκτός από τις παραλίες, το φαγητό και τα ιστορικά αξιοθέατα, υπάρχει και το Κρι-Κρι, το πιο γνώριμο ζώο του νησιού.

Ο κρητικός Αίγαγρος είναι ενδημικό θηλαστικό της Κρήτης που ζει στα Λευκά Όρη, σε φαράγγια και δύσβατα μονοπάτια. Η επιστημονική ονομασία του είναι Capra aegagrus cretica, ενώ είναι γνωστό και με άλλες ονομασίες όπως Αγρίμι για τα αρσενικά και Σανάδα για τα θηλυκά.

Τα χαρακτηριστικά του Αίγαγρου

Τις περισσότερες φορές που θα τα συναντήσουμε, είναι σκαρφαλωμένα σε κάποιο βράχο ή πλαγιά. Έχουν την εντυπωσιακή ικανότητα να ανεβαίνουν κατακόρυφα τα βουνά, νικώντας κάθε νόμο της βαρύτητας και άλλο κανόνα της Φυσικής. Το άλμα τους φτάνει τα 8 μέτρα και είναι τα πιο μεγάλα χερσαία ζώα που συναντώνται στην Κρήτη. Το καλοκαίρι αναζητούν τη δροσιά και ανεβαίνουν σε υψηλότερα σημεία, ενώ το χειμώνα κατεβαίνουν πιο χαμηλά.

Ως προς την εμφάνισή τους, έχουν γούνα σε ανοιχτό καφέ χρώμα και γύρω από τον λαιμό τους έχουν μια πιο σκούρα λωρίδα. Τα αρσενικά έχουν μεγάλα τοξοειδή κέρατα που φτάνουν το ένα μέτρο. Κατά την περίοδο ζευγαρώματος, το τρίχωμά τους γίνεται πιο ανοιχτόχρωμο.

Ο αίγαγρος έχει ανοιχτόχρωμη καφέ γούνα με μια πιο σκούρα λωρίδα γύρω από το λαιμό του. Το αρσενικό μάλιστα έχει μεγάλα τοξοειδή κέρατα που φτάνουν το ένα μέτρο και είναι μεγαλύτερα και πιο επιβλητικά από αυτά που έχει το θηλυκό. Τα εντυπωσιακά αυτά ζώα κάνουν μεγάλα άλματα, έως και 8 μέτρα, και μπορούν να ανέβουν κατακόρυφα τα βουνά.

Ο κρητικός αίγαγρος είναι υποείδος του Αιγάγρου, αφού συναντάμε διάφορα είδη σε ορεινές περιοχές της Ελλάδας και της Ευρώπης. Το μήκος του συγκεκριμένου υποείδους μπορεί να φτάσει το 1,5 μέτρο και το ύψος του τα 80 εκατοστά. Το αρσενικό είναι μεγαλύτερο από το θηλυκό. Η σανάδα γεννάει ένα με δύο μωρά κάθε Μάιο και η εγκυμοσύνη της διαρκεί περίπου 160 μέρες. Τρέφεται με βλαστούς, οφθαλμούς και φύλλα θάμνων και χαμηλών δέντρων και πλατύφυλλες πόες.

Για ποιο λόγο απειλούνται με εξαφάνιση

Η ανθρώπινη παρέμβαση είναι η βασική αιτία που τα απειλεί, αφού κινδυνεύει ο βιότοπός τους, ουσιαστικά δηλαδή μένουν χωρίς τροφή. Αυτό έρχεται σε συνδυασμό με την οπλοχρησία αλλά και της διασταύρωσής τους με απλές κατσίκες. Το 1960 υπήρχαν λιγότερα από 200 άτομα στην Κρήτη, καθώς κατά τη διάρκεια του πολέμου αποτελούσαν κύρια τροφή για τους αντάρτες στα βουνά. Έτσι, το κράτος πήρε την απόφαση και το 1962 ανακήρυξε το φαράγγι της Σαμαριάς Εθνικό Δρυμό, με σκοπό την προστασία του θηλαστικού. Παράλληλα το δασαρχείο μετέφερε κάποια ζώα σε διάφορες νησίδες όπως η Σαπιέντζα στη Μεσσηνία, η Ντία στο Ηράκλειο, τα Θοδωρού στα Χανιά και οι Άγιοι Πάντες στον Άγιο Νικόλαο, με σκοπό την προστασία τους.

Αγριόγιδο, άγνωστα πράγματα για τον αναρριχητή των Βαλκανίων που απειλείται

Στα βουνά της Β. Ελλάδας, συναντάμε ένα σπάνιο θηλαστικό, το αγριόγιδο. Δεν έχει σχέση με τα κρητικά κρι-κρι, ούτε όμως πρόκειται για άγρια γίδα. …

Η λανθασμένη αντίληψη για το Κρι-Κρι

Όπως διαβάζουμε σε άρθρο στα Χανιώτικα Νέα, το Κρι-Κρι δεν είναι η πραγματική ονομασία του ζώου, αλλά το Αγρίμι. Το Κρι-Κρι προέκυψε από όταν λίγο μετά το 1950, ένας βοσκός, ο Ευτύχης Πρωτοπαπαδάκης, αποφάσισε να κάνει δώρο στον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Χάρι Τρούμαν, ως δείγμα ευγνωμοσύνης για το σχέδιο Μάρσαλ. Η κοινή ονομασία του ζώου προέκυψε από τον χαρακτηρισμό των Αμερικάνων Cretan Creature, κάτι που έμεινε ως Κρι-Κρι στα τότε ρεπορτάζ της εποχής. Έκτοτε, οι περισσότεροι αναφέρονται με αυτό το όνομα στο Αγρίμι, κάτι που έχει λανθασμένα επικρατήσει.

Η θέση του στην αρχαιότητα

Σε ανασκαφές έχουν βρεθεί αρκετές τοιχογραφίες του αίγαγρου στον Μινωικό πολιτισμό, κάτι που σημαίνει ότι ήταν ένα πολύ σημαντικό ζώο στην αρχαιότητα. Θεωρούνταν ένα σύμβολο δύναμης και ελευθερίας, ίσως επειδή είναι ανθεκτικά επιλέγουν να ζουν με τις αγέλες τους, οι οποίες όμως είναι του ίδιου φύλου. Δηλαδή τα θηλυκά κάνουν αγέλες μεταξύ τους και τα αρσενικά δημιουργούν τις δικές τους.

Με πληροφορίες από τα Χανιώτικα Νέα, topetmou και το Cretan Beaches