Κρήτη: Χιλιάδες ΑΦΜ χωρίς παραγωγή έλαβαν επιδοτήσεις με «χαλαρά» κριτήρια – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία
Νέα στοιχεία που ενισχύουν το δημοσιογραφικό ρεπορτάζ αλλά ταυτόχρονα ανοίγουν σοβαρά ερωτήματα για τις πρόσφατες κατανομές επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ προκύπτουν από έγγραφο της ΑΑΔΕ, το οποίο τέθηκε στη διάθεση του in.
Το έγγραφο αποτελεί επίσημη απάντηση της νέας διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ, που πλέον λειτουργεί υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ, σε ερωτήματα που είχε υποβάλει στις 20 Ιανουαρίου ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βασίλης Κόκκαλης, στο πλαίσιο των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής.
Τα ίδια ζητήματα επανήλθαν λίγες ημέρες αργότερα και με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, την οποία συνυπέγραψαν συνολικά έντεκα βουλευτές.
Η ΚΥΑ του Νοεμβρίου και οι «χαλαρές» δικλείδες
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η Κοινή Υπουργική Απόφαση του Νοεμβρίου 2025, με την οποία καθορίστηκαν τα κριτήρια για τον τελευταίο κύκλο επιδοτήσεων. Όπως είχε αποκαλύψει το in την προηγούμενη εβδομάδα, η συγκεκριμένη ρύθμιση περιείχε διατάξεις που επέτρεπαν την κατανομή ενισχύσεων χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για την πραγματική ύπαρξη ζωικού κεφαλαίου ή ενεργής κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
Το έγγραφο της ΑΑΔΕ έρχεται πλέον να αποτυπώσει αριθμητικά πώς εφαρμόστηκαν αυτές οι διατάξεις, προκαλώντας ερωτήματα τόσο για το εύρος των δικαιούχων όσο και για τη βάση των κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν.
Χιλιάδες ΑΦΜ χωρίς παραγωγή
Σύμφωνα με τα στοιχεία, στις τρεις κατανομές που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές Δεκεμβρίου έως και τις 13 Ιανουαρίου, 18.392 ΑΦΜ αιγοπροβατοτρόφων έλαβαν δικαιώματα δημόσιων βοσκοτόπων. Από αυτούς, 8.275 δεν εμφανίζονται να παράγουν γάλα ή κρέας.
Η ένταξή τους βασίστηκε στο ότι δήλωναν προηγούμενο αγροτικό εισόδημα στο έντυπο Ε1. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, οι ίδιες οι παλαιότερες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ προσμετρώνται ως αγροτικό εισόδημα, δημιουργώντας έναν μηχανισμό «ανακύκλωσης» ενισχύσεων.
Με ελάχιστες εξαιρέσεις –όπως μονάδες αναπαραγωγής ή παραγωγής μαλλιού– η πλειονότητα των συγκεκριμένων ΑΦΜ φαίνεται να συνεχίζει να επιδοτείται επειδή είχε επιδοτηθεί και στο παρελθόν.
Κρήτη και βοσκότοποι εκτός νησιού
Ανάλογες απορίες εγείρονται και για τις κατανομές που αφορούν την Κρήτη. Συγκεκριμένα, 16.364 ΑΦΜ κρητικών κτηνοτρόφων κατοχύρωσαν δικαιώματα σε βοσκοτόπους εκτός του νησιού, σε περιοχές που εκτείνονται από την Πάρο και την Ικαρία έως την Κάλυμνο και την Τζια.
Από αυτούς, 6.996 ΑΦΜ δεν εμφανίζουν παραγωγή κρέατος ή γάλακτος, με τα δικαιώματα να αποδίδονται βάσει τιμολογίων ζωοτροφών, γεγονός που εντείνει τα ερωτήματα για τη σύνδεση των ενισχύσεων με πραγματική παραγωγή.
Πηγές που επικαλείται το in αναφέρουν ότι τα στοιχεία αυτά είχαν τεθεί υπόψη κτηνοτρόφων της Κρήτης, μετά από σχετικό αίτημά τους, πριν από τη συνάντησή τους με τον Πρωθυπουργό.
Παρεμβάσεις ειδικών και «παράξενοι αριθμοί»
Ήδη από τις αρχές Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., Αθανάσιος Σ. Σαρόπουλος, είχε επισημάνει τα προβλήματα της νέας ΚΥΑ.
Σχολιάζοντας τα δεδομένα της ΑΑΔΕ, σημειώνει ότι «επιβεβαιώνονται οι χειρότεροι φόβοι για τη συνέχιση της διασπάθισης ευρωπαϊκών ενισχύσεων», εκφράζοντας παράλληλα αμφιβολίες για το κατά πόσο οι αλλαγές που έγιναν ανταποκρίνονται στις κυβερνητικές εξαγγελίες.
Ερωτήματα προκαλεί και η μείωση των δημοσίων βοσκοτόπων από 3.700.678 στρέμματα το 2024 σε 3.323.361 το 2025, με τον ίδιο να εκτιμά ότι η προσαρμογή θα έπρεπε να είναι πολύ μεγαλύτερη, ειδικά όταν διαπιστώνεται ότι περίπου το 60% των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων στην Κρήτη δεν εμφανίζει παραγωγή.
Ασυμφωνίες στα στοιχεία και εκκρεμότητες
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η απόκλιση μεταξύ των στοιχείων της ΑΑΔΕ, που καταγράφουν μείωση αιγοπροβάτων στην Κρήτη κατά 571.664 μέσα στο 2025, και των δεδομένων του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κτηνιατρικής, το οποίο εμφανίζει μείωση 989.475 ζώων την ίδια περίοδο.
Την ίδια ώρα, το 2025 καταβλήθηκαν βοσκοτοπικά δικαιώματα σε 29.074 ΑΦΜ στην Κρήτη, αριθμός που υπερβαίνει κατά περίπου 4.000 τους δηλωμένους κτηνοτρόφους, στοιχείο που –κατά τους ειδικούς– απαιτεί άμεσο έλεγχο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι κατανομές δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, γεγονός που σημαίνει ότι οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω μέσα στο 2026, εντείνοντας την ανάγκη για θεσμική και διαχειριστική διερεύνηση.
