Πολεμικά καταφύγια στην Ελλάδα: Περίπου 3.000 καταγεγραμμένα – Περί τα 180 βρίσκονται στην Κρήτη

Ο σχεδιασμός πολιτικής προστασίας για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα υπάρχουν χιλιάδες πολεμικά καταφύγια, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κρίσιμες καταστάσεις.

Σύμφωνα με δεδομένα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, σε ολόκληρη τη χώρα έχουν καταγραφεί περίπου 3.000 καταφύγια, ενώ στην Κρήτη εντοπίζονται περίπου 180 χώροι που μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σκοπό αυτό.

Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν τον περασμένο Νοέμβριο από τον υφυπουργό Προστασίας του Πολίτη Ιωάννη Λαμπρόπουλο, ο οποίος ανέφερε ότι πολλοί από αυτούς τους χώρους έχουν κατασκευαστεί πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Συνολικά, σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας έχουν χαρακτηριστεί ως καταφύγια 2.892 υπόγειοι χώροι, με συνολική χωρητικότητα περίπου 1.981.514 ατόμων, η οποία μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 30% εφόσον απαιτηθεί.

Στην Κρήτη, τα καταγεγραμμένα καταφύγια βρίσκονται τόσο μέσα σε αστικά κέντρα όσο και σε περιαστικές περιοχές. Όπως εξήγησε στο neakriti.gr ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Τσαπάκος, πρόκειται είτε για δημόσιους υπόγειους χώρους είτε για ιδιωτικές εγκαταστάσεις που θα μπορούν να τεθούν σε επιχειρησιακή λειτουργία σε περίπτωση ανάγκης.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι ακριβείς τοποθεσίες των πολεμικών καταφυγίων δεν δημοσιοποιούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας. «Ο πληθυσμός θα ενημερωθεί την ώρα εκείνη για το πού πρέπει να κατευθυνθεί. Την ευθύνη έχει η Αστυνομία, ενώ τα στοιχεία υπάρχουν και στον Στρατό. Αν, μη γένοιτο, χρειαστεί, τότε θα δημοσιοποιηθούν», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πάντως ότι η εκτίμησή του είναι πως δεν θα υπάρξει ανάγκη ενεργοποίησής τους.

Η συζήτηση γύρω από τα καταφύγια επανέρχεται στο δημόσιο διάλογο εξαιτίας της αυξανόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή και της ευρύτερης διεθνούς ανησυχίας, η οποία οδηγεί πολλές χώρες να επανεξετάζουν τα σχέδια πολιτικής προστασίας και πολιτικής άμυνας.

Από τα περίπου 180 καταφύγια στην Κρήτη, αρκετά χρονολογούνται από την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, γεγονός που σημαίνει ότι, πριν από ενδεχόμενη χρήση τους, θα χρειαστούν τεχνικές παρεμβάσεις και εργασίες συντήρησης. Στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, για παράδειγμα, το πιο γνωστό καταφύγιο είναι αυτό του Πλατανιά, τμήμα του οποίου λειτουργεί σήμερα ως μουσειακός χώρος.

Τα πολεμικά καταφύγια είναι υπόγειοι χώροι που προορίζονται για προσωρινή προστασία του πληθυσμού σε περίπτωση κρίσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αν ενεργοποιηθούν, θα πρέπει να εξοπλιστούν με βασικά είδη, τρόφιμα, φαρμακευτικό υλικό και τον απαραίτητο εξοπλισμό για την κάλυψη των άμεσων αναγκών.

Ο κ. Τσαπάκος υπογράμμισε ότι οι χώροι αυτοί προορίζονται για ολιγόωρη παραμονή και όχι για μακροχρόνια διαμονή. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι τα πολεμικά καταφύγια δεν έχουν σχέση με τους χώρους συγκέντρωσης που προβλέπονται σε περίπτωση σεισμού ή άλλων φυσικών καταστροφών.

Όσον αφορά τη λειτουργικότητά τους, η ευθύνη είναι κατανεμημένη. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες έχουν την αρμοδιότητα για τη συντήρηση των δημόσιων καταφυγίων, ενώ οι ιδιοκτήτες ιδιωτικών χώρων οφείλουν να διασφαλίζουν ότι μπορούν να τεθούν σε λειτουργία μέσα σε 24 ώρες, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.