Σε τροχιά αποκατάστασης και επανάχρησης μπαίνει ο ιστορικός Νερόμυλος στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Γόρτυνας, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην υλοποίηση έργου που στοχεύει στη μετατροπή του σε ανοικτό μουσείο. Το έργο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κρήτη» του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, το 1857 η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών εντόπισε εντοιχισμένη στον νερόμυλο των Παναγιώτη και Μανόλη Κουριδάκη την πρώτη λιθόπλινθο της περίφημης «Μεγάλης Επιγραφής» της Γόρτυνας, η οποία σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου. Ο νερόμυλος παρέμεινε σε λειτουργία έως και τα μέσα του 20ού αιώνα.
Η ακριβής χρονολόγηση του μνημείου –γνωστού και ως μύλος του Σαβουϊδάκη– δεν είναι απολύτως σαφής. Ωστόσο, τα λίθινα γλυπτά στο γείσο του υδατόπυργου και στο υπέρθυρο της εισόδου θεωρούνται σύγχρονες προσθήκες και χρονολογούνται περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα.
Το συγκρότημα περιλαμβάνει όλα τα χαρακτηριστικά ενός παραδοσιακού νερόμυλου, όπως:
τη στέρνα,
το γλυκάτο ή μυλαύλακο,
τον υδατόπυργο (πηγάδι),
το κυρίως κτίσμα – εργαστήριο με τον μηχανισμό,
τον υπόγειο χώρο του ζούργιου,
καθώς και δύο μικρά βοηθητικά δωμάτια.
Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στόχος του έργου είναι η επανάχρηση του μνημείου ως ανοικτού μουσείου αφιερωμένου στην προβιομηχανική κληρονομιά της περιοχής.
«Στόχος μας είναι η επανάχρηση του Νερόμυλου ως ανοικτού μουσείου, αφιερωμένου στην προβιομηχανική κληρονομιά του τόπου, με τεκμήρια από γραπτές πηγές και προφορικές μαρτυρίες για τη λειτουργία του συγκροτήματος, καθώς και αναφορές σε αντίστοιχα συγκροτήματα της ευρύτερης περιφέρειας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύουμε την επισκεψιμότητα του χώρου, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εμπειρία ιστορίας και πολιτισμού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αποκατάσταση του νερόμυλου αναμένεται να αναδείξει ένα σημαντικό στοιχείο της τοπικής ιστορίας, εμπλουτίζοντας παράλληλα την εμπειρία των επισκεπτών στον αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας.
