Πετρέλαιο: Σενάρια τρόμου από τη Σαουδική Αραβία για εκτόξευση της τιμής στα 180 δολάρια – Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου στις ασιατικές αγορές το πρωί της Παρασκευής, οι ανησυχίες για νέα εκρηκτική άνοδο παραμένουν ισχυρές, με σαουδαραβικές εκτιμήσεις να τοποθετούν ακόμη και πάνω από τα 180 δολάρια το βαρέλι το βασικό δυσμενές σενάριο, εφόσον οι συγκρούσεις συνεχιστούν έως τα τέλη Απριλίου.

Την εικόνα αυτή μετέφερε η Wall Street Journal, επικαλούμενη αξιωματούχους στη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον Κόλπο. Όπως αναφέρεται, οι αρμόδιες υπηρεσίες του βασιλείου επεξεργάζονται συνεχώς προβλέψεις για το πού μπορεί να κινηθεί η αγορά, σε περίπτωση που ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές δεν αποκλιμακωθούν σύντομα.

Παρότι μια τόσο μεγάλη άνοδος θα μπορούσε εκ πρώτης όψεως να ενισχύσει τα έσοδα της Σαουδικής Αραβίας, το Ριάντ δεν βλέπει θετικά μια ανεξέλεγκτη εκτίναξη των τιμών. Ο αναλυτής σαουδαραβικής εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής στο Κέντρο Έρευνας και Ισλαμικών Σπουδών King Faisal, Umer Karim, εξήγησε ότι η Σαουδική Αραβία δεν επιθυμεί απότομες αυξήσεις, επειδή αυτές τροφοδοτούν μακροπρόθεσμη αστάθεια στην αγορά. Όπως σημείωσε, για το βασίλειο το προτιμητέο σενάριο είναι μια σχετικά ήπια άνοδος των τιμών, με παράλληλη διατήρηση του μεριδίου αγοράς του.

Η Saudi Aramco, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία που έχει τον έλεγχο της παραγωγής, των πωλήσεων και της τιμολόγησης, δεν σχολίασε τα συγκεκριμένα σενάρια.

Η πίεση στην αγορά εντάθηκε μετά τα πλήγματα των τελευταίων ημερών σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις. Σε αντίποινα για ισραηλινή επίθεση την Τετάρτη στο ιρανικό κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, η Τεχεράνη έπληξε υποδομές στο Ras Laffan του Κατάρ και προχώρησε σε επιθέσεις και εναντίον άλλων εγκαταστάσεων στον Κόλπο, μεταξύ των οποίων και σαουδαραβικές εγκαταστάσεις στο Yanbu, στο δυτικό άκρο αγωγού που παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.

Παράλληλα, το Ιράν συνέχισε τις επιθέσεις κατά πλοίων στον Κόλπο, διευρύνοντας μια αλυσίδα ενεργειών που έχει σχεδόν παραλύσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου. Η αναστάτωση αυτή ώθησε τις τιμές έως και τα 119 δολάρια το βαρέλι, πριν καταγραφεί υποχώρηση την Πέμπτη. Για λόγους σύγκρισης, η ιστορικά υψηλότερη τιμή είχε σημειωθεί τον Ιούλιο του 2008, όταν το βαρέλι είχε φτάσει τα 146,08 δολάρια.

Στο ίδιο κλίμα, αναλυτές της εταιρείας ενεργειακών συμβούλων Wood Mackenzie εκτιμούν ότι ακόμη και τα 200 δολάρια το βαρέλι δεν μπορούν να αποκλειστούν ως ενδεχόμενο για το 2026.

Ο πόλεμος έχει ήδη αφαιρέσει από την παγκόσμια αγορά εκατομμύρια βαρέλια, με αποτέλεσμα οι τιμές να έχουν ενισχυθεί κατά περίπου 50% από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αναλυτές της Saudi Aramco καλούνται να χαρτογραφήσουν έγκαιρα την πορεία της αγοράς, ώστε να καθοριστούν οι επίσημες τιμές πώλησης έως τις 2 Απριλίου. Στις εκτιμήσεις τους συνυπολογίζουν τόσο τις γεωπολιτικές εξελίξεις όσο και τα μηνύματα για τη ζήτηση από τους πελάτες.

Ήδη, το σαουδαραβικό ελαφρύ αργό διατίθεται σε αγοραστές της Ασίας μέσω λιμανιού στην Ερυθρά Θάλασσα περίπου στα 125 δολάρια το βαρέλι. Καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα περιορίζονται, οι φυσικές ελλείψεις θεωρείται πιθανό να ενταθούν, κάτι που θα μπορούσε να σπρώξει τις τιμές στην περιοχή των 138 με 140 δολαρίων.

Οι πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις μεταθέτουν το επόμενο κύμα ανόδου στη δεύτερη εβδομάδα του Απριλίου. Εφόσον οι διαταραχές συνεχιστούν και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, σαουδαραβικοί κύκλοι θεωρούν πιθανή μια κίνηση προς τα 150 δολάρια, με επόμενους σταθμούς τα 165 και τα 180 δολάρια το βαρέλι.

Αντίστοιχα, και οι αγορές παραγώγων δείχνουν αυξημένη προσδοκία για υψηλότερες τιμές, αν και αρκετοί επενδυτές διατηρούν πιο συγκρατημένη στάση. Μεταξύ των πιο δημοφιλών τοποθετήσεων συγκαταλέγονται συμβόλαια που «βλέπουν» το Brent στα 130, 140 ή 150 δολάρια μέσα στον επόμενο μήνα.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στις τοποθετήσεις στελεχών της αγοράς. Η ανώτερη διαπραγματεύτρια ενέργειας Rebecca Babin σημείωσε ότι η αγορά δεν λειτουργεί πλέον με την παραδοχή πως η κρίση θα έχει λήξει έως τα τέλη Μαρτίου. Όπως ανέφερε, δεν αποκλείει τα 150 δολάρια μέσα στον επόμενο μήνα, ενώ για τον Ιούνιο εκτίμησε ότι τα 180 δολάρια είναι ένα πιθανό ενδεχόμενο.

Ωστόσο, δεν λείπουν και οι παράγοντες που θα μπορούσαν να ανακόψουν αυτή την ανοδική πορεία. Μια αποκλιμάκωση των συγκρούσεων ή μια αύξηση της προσφοράς από παραγωγούς όπως η Ρωσία ενδέχεται να ασκήσουν πίεση στις τιμές. Από την άλλη πλευρά, η ζήτηση θα μπορούσε επίσης να υποχωρήσει, αν και σε ένα τέτοιο σενάριο δεν αποκλείεται να συνοδευτεί από ύφεση.

Οι συνέπειες, πάντως, γίνονται αισθητές και στην καθημερινότητα. Σε επίπεδα κοντά στα 150 δολάρια το βαρέλι, καταναλωτές και επιχειρήσεις αρχίζουν να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους, περιορίζοντας μετακινήσεις, ενισχύοντας την τηλεργασία ή ακυρώνοντας ταξίδια και διακοπές, ενώ επιχειρήσεις εξετάζουν μείωση της παραγωγής για να περιορίσουν το κόστος.

Για τα νοικοκυριά, καθοριστική παραμένει η τιμή στην αντλία. Η κατανάλωση βενζίνης συνήθως αρχίζει να υποχωρεί όταν η τιμή ξεπερνά τα 3,50 δολάρια ανά γαλόνι. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή έχει ήδη διαμορφωθεί στα 3,88 δολάρια το γαλόνι, έναντι 2,93 δολαρίων πριν από έναν μήνα, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η άνοδος στο ντίζελ, εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές και τη βιομηχανική δραστηριότητα.