Νόμος Κατσέλη: Ποιοι δανειολήπτες μπορούν να διεκδικήσουν μείωση στις δόσεις – Τι αλλάζει μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου
Μείωση στις μηνιαίες δόσεις τους μπορούν να διεκδικήσουν χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων.
Η απόφαση αφορά δανειολήπτες που είχαν λάβει δάνεια και στη συνέχεια εντάχθηκαν σε δικαστική ρύθμιση για υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Δεν αφορά αυτόματα όλους όσοι έχουν οφειλές σε servicers, βρίσκονται σε ιδιωτικές ρυθμίσεις ή απειλούνται με πλειστηριασμό.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι τόκοι στις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν πρέπει να υπολογίζονται πάνω στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο, αλλά πάνω στη μηνιαία δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη πραγματική επιβάρυνση για δανειολήπτες που είδαν τις δόσεις τους να αυξάνονται λόγω του τρόπου με τον οποίο γινόταν μέχρι σήμερα ο τοκισμός.
Ωστόσο, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αναδρομικότητας. Ο Άρειος Πάγος δεν κλήθηκε να απαντήσει αν η νέα ερμηνεία εφαρμόζεται αυτομάτως και σε όλες τις προηγούμενες υποθέσεις ή σε ρυθμίσεις που έχουν ήδη κριθεί.
Η απόφαση έχει δυνητική σημασία για μεγάλο αριθμό δανειοληπτών, καθώς οι σχετικές υποθέσεις του νόμου Κατσέλη εκτιμώνται περίπου στις 350.000. Το όφελος, πάντως, δεν είναι ίδιο για όλους, καθώς απαιτείται ξεχωριστός έλεγχος κάθε ρύθμισης, επανυπολογισμός των τόκων και σύγκριση με τις καταβολές που έχουν ήδη γίνει.
Άμεσο ενδιαφέρον έχουν όσοι διαθέτουν ενεργή δικαστική ρύθμιση και εξακολουθούν να πληρώνουν δόσεις με βάση δικαστική απόφαση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο νέος τρόπος υπολογισμού μπορεί να οδηγήσει είτε σε χαμηλότερη μηνιαία δόση είτε σε μικρότερο υπόλοιπο μέχρι την ολοκλήρωση της ρύθμισης.
Για νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια, η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική, ειδικά όταν η δόση είχε αυξηθεί σε επίπεδα που απειλούσαν τη συνέχιση της ρύθμισης.
Αντίστοιχο όφελος μπορεί να υπάρξει και για φυσικά πρόσωπα με επαγγελματική δραστηριότητα που είχαν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, εφόσον η περίπτωσή τους καλύπτεται από δικαστική ρύθμιση.
Εκτός του άμεσου πεδίου της απόφασης μένουν δανειολήπτες που έχουν κάνει ιδιωτική ρύθμιση με servicer, όσοι έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό, όσοι έχουν χάσει παλαιότερες ρυθμίσεις και όσοι βρίσκονται ήδη σε διαδικασία πλειστηριασμού χωρίς σχετική δικαστική απόφαση.
Έτσι, η απόφαση μπορεί να δημιουργεί ισχυρό προηγούμενο για μια μεγάλη κατηγορία οφειλετών, αλλά δεν αλλάζει συνολικά το τοπίο των κόκκινων δανείων που έχουν περάσει στη διαχείριση των servicers.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία των δανείων που διαχειρίζονται εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και έχουν μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού έφτασε τα 80,02 δισ. ευρώ στο τέλος του δ’ τριμήνου του 2025.
Από αυτά, 25,18 δισ. ευρώ αφορούν στεγαστικά δάνεια, 10,13 δισ. ευρώ δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και 10,53 δισ. ευρώ δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.
Για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη, το επόμενο βήμα είναι ο έλεγχος της ρύθμισης και, όπου προκύπτει διαφορά, η υποβολή αιτήματος επανυπολογισμού.
Όσοι έχουν ήδη ανοιχτές δικαστικές υποθέσεις μπορούν να επικαλεστούν τη νέα νομολογία, ενώ οι υπόλοιποι μπορούν αρχικά να ζητήσουν επανυπολογισμό από την τράπεζα, το fund ή τον servicer και, αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, να κινηθούν δικαστικά.
Για τους υπόλοιπους οφειλέτες, το βασικό μέτωπο παραμένει η διαπραγμάτευση με τους servicers, η αξιοποίηση του εξωδικαστικού μηχανισμού και η προσπάθεια αποφυγής απώλειας περιουσιακών στοιχείων μέσω αναγκαστικής εκτέλεσης.
