Ελαιόλαδο: Με καλύτερη σοδειά μπαίνει στη νέα σεζόν η Κρήτη – Το «στοίχημα» των 4 ευρώ και ο παράγοντας Ισπανία

Με συγκρατημένη αισιοδοξία για την παραγωγή, αλλά έντονο προβληματισμό για τις τιμές, προετοιμάζονται οι ελαιοπαραγωγοί της Κρήτης για τη νέα ελαιοκομική περίοδο. Οι πρώτες ενδείξεις παραπέμπουν σε καλύτερη συγκομιδή σε σχέση με πέρυσι, χωρίς ωστόσο να αναμένεται θεαματική αύξηση, ενώ το μεγάλο ερώτημα αφορά την τιμή παραγωγού, η οποία εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει κοντά στα 4 ευρώ το κιλό.

Λίγο πριν ανοίξουν τα ελαιοτριβεία, παραγωγοί και επαγγελματίες του κλάδου επιχειρούν να σχηματίσουν την πρώτη εικόνα για τη φετινή χρονιά, εξετάζοντας τόσο την κατάσταση των ελαιώνων όσο και τις εξελίξεις στη διεθνή αγορά.

Σύμφωνα με το neakriti.gr, καθοριστική για την εικόνα της κρητικής ελαιοκαλλιέργειας ήταν η βροχόπτωση που καταγράφηκε κυρίως τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Οι βροχές έδωσαν σημαντική ανάσα στα ελαιόδεντρα μετά την παρατεταμένη ξηρασία των προηγούμενων ετών.

Η πλήρης ανάκαμψη, πάντως, απαιτεί χρόνο. Γεωπόνοι εκτιμούν ότι, εφόσον ακολουθήσει ένας ικανοποιητικός από πλευράς βροχοπτώσεων χειμώνας, ακόμη πιο αισθητή βελτίωση της καρποφορίας θα μπορούσε να καταγραφεί την επόμενη ελαιοκομική περίοδο.

«Καλύτερη παραγωγή, αλλά όχι θεαματική αλλαγή»

Ο πρόεδρος των ελαιουργών νομού Ηρακλείου Πρόδρομος Αφθονίδης, μιλώντας στη «Νέα Κρήτη» και το neakriti.gr, εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την πορεία της τιμής.

«Προς το παρόν είναι νωρίς να προβλέψουμε το πού θα “κάτσει η μπίλια” σε ό,τι αφορά την τιμή του παραγωγού, ωστόσο η ενημέρωση που έχουμε κι εμείς δεν είναι καθόλου αισιόδοξη. Υπάρχουν ελαιοπαραγωγοί που έχουν επενδύσει αρκετά χρήματα στη γη τους και σκέφτονται πολύ σοβαρά να εγκαταλείψουν εντελώς τις αγροτικές δουλειές γιατί δε βγαίνουν τα έξοδά τους», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, η ποιότητα του ελαιολάδου θα αποτελέσει βασικό παράγοντα στη διαμόρφωση των τιμών, ενώ οι παραγόμενες ποσότητες εκτιμάται ότι θα είναι αυξημένες συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά.

«Ο καιρός λειτούργησε ευνοϊκά στην Κρήτη, ειδικά μετά τις έντονες βροχοπτώσεις του Μαρτίου και του Απριλίου. Αλλά, όπως καλά γνωρίζετε, το ελαιόδεντρο μέχρι να ζωντανέψει ξανά χρειάζεται μία διαδικασία, δεν μπορεί να συμβεί αυτό από τη μία στιγμή στην άλλη. Θεωρούμε ότι η εικόνα θα βελτιωθεί αισθητά του χρόνου, αφού βέβαια περάσουμε έναν παραγωγικό χειμώνα από πλευράς βροχοπτώσεων», σημείωσε.

Οι πρώτες εκτιμήσεις για τις τιμές

Με τα σημερινά δεδομένα, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούν την τιμή για το καλής ποιότητας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο περίπου μεταξύ 3,80 και 4,20 ευρώ το κιλό κατά την έναρξη της νέας συγκομιδής.

Μέχρι να προκύψουν ασφαλέστερα στοιχεία από τα ελαιοτριβεία, ένα ευρύτερο εύρος μεταξύ 3,60 και 4,40 ευρώ το κιλό θεωρείται πιθανό.

Πρόκειται για επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά που καταγράφηκαν το 2023, όταν οι τιμές παραγωγού είχαν ξεκινήσει κοντά στα 8 ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν προσεγγίσει ακόμη και τα 10 ευρώ το κιλό.

Οι παραγωγοί, την ίδια στιγμή, βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλό κόστος καλλιέργειας, ενώ ο ανταγωνισμός από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι συνθήκες που διαμορφώνονται στη διεθνή αγορά περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους.

Στους 300.000 τόνους το βασικό σενάριο για την Ελλάδα

Σε πανελλαδικό επίπεδο, οι πρώτες προβλέψεις τοποθετούν την παραγωγή ελαιολάδου μεταξύ 280.000 και 330.000 τόνων, με τους περίπου 300.000 τόνους να αποτελούν προς το παρόν το επικρατέστερο σενάριο.

Σε αντίστοιχα επίπεδα κινούνται και οι εκτιμήσεις του προέδρου της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου Μανόλη Γιαννούλη.

Η κατάσταση, ωστόσο, διαφοροποιείται σημαντικά ανά περιοχή. Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες, η ανομβρία, οι τοπικές προσβολές και οι πυρκαγιές του καλοκαιριού έχουν επηρεάσει ορισμένες ελαιοπαραγωγικές ζώνες, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της τελικής απόδοσης.

Το «κλειδί» της Ισπανίας

Καθοριστική για την πορεία των τιμών αναμένεται να είναι η Ισπανία, ως η μεγαλύτερη παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της OliveTerm που επικαλείται το δημοσίευμα, ισπανική παραγωγή κοντά στους 1,3 εκατ. τόνους θα μπορούσε να διατηρήσει σχετικά ισορροπημένη την αγορά.

Εάν όμως η παραγωγή κινηθεί προς τα 1,4 ή ακόμη και τα 1,5 εκατ. τόνους, η αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων και των αποθεμάτων θα μπορούσε να ασκήσει νέες πιέσεις στις τιμές.

Γι’ αυτό ιδιαίτερη σημασία αποκτά το πρώτο επίσημο ισπανικό «aforo», η πρόβλεψη δηλαδή για το μέγεθος της νέας σοδειάς, η οποία αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου.

Ο παράγοντας Ιταλία

Αντίθετα, υποστηρικτικά για το ελληνικό ελαιόλαδο θα μπορούσε να λειτουργήσει η εικόνα στην Ιταλία. Οι πρώτες ενδείξεις από την Απουλία δεν είναι ιδιαίτερα θετικές, με εκτιμήσεις για σημαντικές απώλειες στην παραγωγή σε ορισμένες περιοχές.

Μια μειωμένη ιταλική σοδειά θα μπορούσε να αυξήσει τις ανάγκες της χώρας για εισαγωγές, μεταξύ άλλων από την Ελλάδα, δημιουργώντας μεγαλύτερη ζήτηση για το ελληνικό προϊόν.

Στις 20 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της Oleista που επικαλείται το neakriti.gr, η μέση τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου διαμορφωνόταν περίπου στα 3,40 ευρώ το κιλό στην Ισπανία, 3,75 ευρώ στην Ελλάδα και 4,82 ευρώ στην Ιταλία.

Το εάν τελικά η τιμή παραγωγού στην Ελλάδα θα παραμείνει πάνω από τα 4 ευρώ θα κριθεί από έναν συνδυασμό παραγόντων: την πραγματική παραγωγή σε Ελλάδα και Ισπανία, τη ζήτηση από την Ιταλία, την ποιότητα και, κυρίως, την ελαιοπεριεκτικότητα του καρπού.

Η αυξημένη καρποφορία από μόνη της δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αύξηση στην ποσότητα του παραγόμενου λαδιού. Οι καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων και οι πρώτες αποδόσεις στα ελαιοτριβεία αναμένεται να δώσουν την ουσιαστική εικόνα για τη νέα ελαιοκομική χρονιά.