Με μεροκάματα που σε αρκετές περιοχές της Κρήτης αγγίζουν τα 70 έως 80 ευρώ ξεκινά η φετινή ελαιοκομική περίοδος, την ώρα που οι τιμές του συμβατικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου παραμένουν κάτω από τα 4 ευρώ το κιλό. Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο κόστος συγκομιδής και στα έσοδα από την πώληση του προϊόντος προκαλεί προβληματισμό στους ελαιοπαραγωγούς, ιδιαίτερα σε όσους διαθέτουν μικρές εκμεταλλεύσεις.
Η έλλειψη εργατικών χεριών εξακολουθεί να επηρεάζει τη συγκομιδή της ελιάς, ενώ οι αμοιβές διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή, τις συνθήκες εργασίας και τη μέθοδο συλλογής του ελαιοκάρπου.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, σε ορισμένες περιπτώσεις το ημερομίσθιο διαμορφώνεται περίπου στα 60 ευρώ, όταν την προηγούμενη χρονιά βρισκόταν κοντά στα 50 ευρώ. Για τη συγκομιδή με οργανωμένα συνεργεία, το ποσό μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 80 ευρώ ανά εργαζόμενο.
Από τα 50 στα 60 ευρώ και έως 80 ευρώ με συνεργείο
Η φετινή αύξηση του εργατικού κόστους συνδέεται τόσο με τη δυσκολία εξεύρεσης διαθέσιμων εργαζομένων όσο και με τις απαιτήσεις της ίδιας της εργασίας.
Το λιομάζωμα προϋποθέτει έντονη σωματική προσπάθεια, ενώ οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά από ελαιώνα σε ελαιώνα.
Το ύψος της αμοιβής επηρεάζεται επίσης από το εάν η συλλογή γίνεται χειρωνακτικά ή με τη χρήση ειδικού εξοπλισμού.
Η διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά γίνεται ιδιαίτερα αισθητή όταν για την ολοκλήρωση της συγκομιδής απαιτούνται περισσότερα άτομα και αρκετές ημέρες εργασίας.
Μεγαλύτερη πίεση στους μικρούς ελαιοπαραγωγούς
Ιδιαίτερα επιβαρυμένοι εμφανίζονται οι παραγωγοί που καλλιεργούν λίγες δεκάδες ή μερικές εκατοντάδες ελαιόδεντρα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και ένας περιορισμένος αριθμός ημερομισθίων μπορεί να απορροφήσει σημαντικό ποσοστό των εσόδων, ιδίως εάν η ποσότητα ελαιολάδου που θα παραχθεί είναι μικρή.
Το κόστος δεν περιορίζεται στην αμοιβή ενός εργάτη. Για τον συνολικό υπολογισμό πρέπει να ληφθούν υπόψη ο αριθμός των εργαζομένων, η διάρκεια της συγκομιδής και η ποσότητα του καρπού που θα συγκεντρωθεί.
Παράλληλα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα εργατικών χεριών επηρεάζει τις αμοιβές των εργαζομένων, οι οποίοι αναλαμβάνουν μια απαιτητική χειρωνακτική εργασία.
Πόσο λάδι χρειάζεται για να πληρωθούν τα μεροκάματα
Το βάρος των εργατικών εξόδων γίνεται πιο κατανοητό μέσα από τη σύγκρισή τους με την εμπορική αξία του ελαιολάδου.
Ένας μεγάλος τενεκές αντιστοιχεί περίπου σε 18,6 λίτρα ή 17 κιλά ελαιολάδου.
Όταν η τιμή πώλησης έφτανε τα 7 ευρώ ανά κιλό, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια, η αξία ενός τέτοιου τενεκέ υπολογιζόταν κοντά στα 120 ευρώ.
Με βάση εκείνη την τιμή:
- Τρία μεροκάματα των 60 ευρώ αντιστοιχούσαν σε συνολικό κόστος 180 ευρώ, δηλαδή περίπου ενάμιση τενεκέ.
- Τρία μεροκάματα των 80 ευρώ κόστιζαν 240 ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε σε λίγο περισσότερους από δύο τενεκέδες.
Ωστόσο, πρόκειται για σύγκριση με παλαιότερη τιμή πώλησης και όχι με τις σημερινές συνθήκες της αγοράς.
Με ενδεικτική τιμή 3,90 ευρώ ανά κιλό, ένας τενεκές 17 κιλών θα είχε αξία 66,30 ευρώ. Επομένως, για την κάλυψη τριών ημερομισθίων των 60 ευρώ θα απαιτούνταν αξία ίση με περίπου 2,7 τενεκέδες, ενώ για τρία ημερομίσθια των 80 ευρώ περίπου 3,6 τενεκέδες.
Οι συγκεκριμένοι υπολογισμοί αφορούν αποκλειστικά τα εργατικά και δεν περιλαμβάνουν τις υπόλοιπες δαπάνες παραγωγής.
Στα έξοδα που επιβαρύνουν τον ελαιοπαραγωγό προστίθενται το κλάδεμα, η λίπανση, η άρδευση, η μεταφορά του ελαιοκάρπου και η έκθλιψή του στο ελαιουργείο.
Κοντά στους 100.000 τόνους η εκτίμηση για την παραγωγή
Παρά το αυξημένο κόστος, οι πρώτες εκτιμήσεις για την ελαιοπαραγωγή στην Κρήτη εμφανίζονται αισθητά υψηλότερες σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.
Η φετινή ποσότητα εκτιμάται ότι θα μπορούσε να πλησιάσει τους 100.000 τόνους, όταν την περασμένη χρονιά η παραγωγή είχε διαμορφωθεί περίπου στους 57.000 τόνους.
Η διαφορά μεταξύ των δύο μεγεθών φτάνει τους 43.000 τόνους, εφόσον επιβεβαιωθεί η φετινή πρόβλεψη.
Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση και όχι για οριστικό αποτέλεσμα, καθώς η τελική παραγωγή θα καθοριστεί από την εξέλιξη της συγκομιδής και τα χαρακτηριστικά του ελαιοκάρπου.
Ακόμη και μια σημαντική αύξηση της ποσότητας δεν εξασφαλίζει αντίστοιχη ενίσχυση του εισοδήματος, εάν οι τιμές πώλησης παραμείνουν χαμηλές σε σχέση με το κόστος.
Στα 4,60 ευρώ το πρώτο αγουρέλαιο – Κάτω από 4 ευρώ το συμβατικό έξτρα παρθένο
Τα πρώτα στοιχεία από τις εμπορικές συναλλαγές της νέας περιόδου δείχνουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.
Σε δημοπρασία στην Κρήτη, επιλεγμένο αγουρέλαιο διατέθηκε προς 4,60 ευρώ το κιλό.
Από τα έξι βυτία που είχαν προσφερθεί, αγοράστηκαν τα τρία.
Η τιμή αυτή αφορά συγκεκριμένη κατηγορία επιλεγμένου αγουρέλαιου και δεν αποτυπώνει το σύνολο της αγοράς.
Αντίθετα, για το συμβατικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, οι αναφερόμενες τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα 4 ευρώ ανά κιλό.
Την ίδια στιγμή, ποσότητες από την παραγωγή του 2025 που εξακολουθούν να βρίσκονται στις αποθήκες των παραγωγών αναφέρεται ότι διατίθενται κοντά στα 3,90 ευρώ το λίτρο.
Οι τιμές ανά λίτρο και ανά κιλό αποτελούν διαφορετικές μονάδες μέτρησης και δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες χωρίς μετατροπή.
Το κόστος και οι τιμές θα κρίνουν το εισόδημα
Η νέα ελαιοκομική περίοδος ξεκινά με προσδοκίες για μεγαλύτερη παραγωγή, αλλά και με σημαντικά αυξημένες απαιτήσεις σε εργατικά έξοδα.
Για τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις, η συνολική δαπάνη συγκομιδής μπορεί να είναι υψηλή, ενώ για τις μικρότερες ακόμη και λίγα ημερομίσθια επηρεάζουν σημαντικά το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Το ύψος της παραγωγής που τελικά θα συγκεντρωθεί, οι τιμές πώλησης του ελαιολάδου και το συνολικό κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν το εισόδημα των παραγωγών κατά τη φετινή περίοδο.
