Γιώργος Στειακάκης: «Σταματήστε να στοχοποιείτε την Κρήτη – Προστασία από την Αστυνομία έχουν μόνο οι επώνυμοι»
Την έντονη διαφωνία του με τη γενικευμένη στοχοποίηση της Κρήτης κάθε φορά που σημειώνεται ένα σοβαρό έγκλημα εκφράζει ο γνωστός νομικός και ποινικολόγος Γιώργος Στειακάκης, με αφορμή τις πρόσφατες υποθέσεις που έχουν συγκλονίσει το νησί.
Σε δημόσια ανάρτησή του, ο κ. Στειακάκης υποστηρίζει ότι η συζήτηση γύρω από τέτοια περιστατικά συχνά διολισθαίνει σε εύκολες γενικεύσεις για την «κρητική νοοτροπία», τα ήθη, τα έθιμα και την οπλοκατοχή. Όπως επισημαίνει, αυτή η προσέγγιση μπορεί να είναι βολική, όμως δεν απαντά στο ουσιαστικό ερώτημα: τι κάνει η Πολιτεία για να προστατεύσει έναν άνθρωπο που έχει καταγγείλει ότι απειλείται και κινδυνεύει.
Ο ποινικολόγος τονίζει ότι δεν αρκεί η κοινωνική καταδίκη μετά από κάθε τραγωδία, ούτε η επανάληψη στερεοτύπων που μεταθέτουν το πρόβλημα σε μια γενική και αόριστη «αλλαγή νοοτροπίας». Κατά τον ίδιο, ακόμη και αν η αλλαγή αντιλήψεων είναι αναγκαία, δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την απουσία άμεσων μηχανισμών πρόληψης και προστασίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν προηγούμενες απειλές, καταδίωξη ή απόπειρες βίας. Όπως αναφέρει, όταν ένας άνθρωπος απευθύνεται στις Αρχές και δηλώνει ότι φοβάται για τη ζωή του, η απάντηση της Πολιτείας δεν μπορεί να είναι απλώς «πρόσεχε». Ούτε μπορεί η μόνη λύση να είναι να εγκαταλείψει τον τόπο του το πιθανό θύμα, προκειμένου να σωθεί.
Ο Γιώργος Στειακάκης θέτει το ερώτημα αν υπάρχει σήμερα οργανωμένο πλαίσιο προστασίας για πολίτες που δεν ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες, όπως πολιτικοί, επιχειρηματίες ή πρόσωπα με δημόσια προβολή. Όπως σημειώνει, για τον απλό πολίτη που απειλείται σοβαρά, η πρακτική δυνατότητα προστασίας συχνά εξαντλείται στην κλήση στο 100, εφόσον προλάβει να την κάνει.
Στην ανάρτησή του υπογραμμίζει ότι η αστυνομική προστασία από μόνη της δεν είναι πάντα αρκετή. Αντίθετα, θεωρεί πως απαιτείται μια προληπτική παρέμβαση από συναρμόδιες υπηρεσίες, ανάλογα με τη φύση κάθε υπόθεσης. Σε περιπτώσεις αντεκδίκησης, θυμού, πόνου ή προσωπικών διαφορών, όπως σημειώνει, υπάρχει περιθώριο έγκαιρης παρέμβασης πριν η ένταση μετατραπεί σε έγκλημα.
Ο ίδιος προτείνει τη δημιουργία ειδικών υπηρεσιών πρόληψης της εγκληματικότητας, στελεχωμένων με επιστήμονες όπως εγκληματολόγους, κοινωνιολόγους, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Κατά την άποψή του, τέτοιες δομές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν πριν από την τραγωδία, αξιολογώντας τον κίνδυνο και παρεμβαίνοντας ουσιαστικά σε περιπτώσεις που δείχνουν να κλιμακώνονται.
Παράλληλα, ασκεί κριτική στην απουσία τέτοιων μηχανισμών, αφήνοντας αιχμές για τις πολιτικές προτεραιότητες του κράτους. Όπως αναφέρει, υπάρχουν ειδικότητες και επιστήμονες που θα μπορούσαν να στελεχώσουν υπηρεσίες πρόληψης, όμως αυτές οι υπηρεσίες δεν υπάρχουν.
Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του ποινικολόγου:
«Όταν γίνεται ένα έγκλημα στην Κρήτη, έχουμε την τάση να γενικεύουμε για την εγκληματικότητα, να κάνουμε αφορισμούς για τη νοοτροπία, τα ήθη και τα έθιμα που οδηγούν ή διευκολύνουν (όπλα) την αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής. Αυτό είναι το εύκολο, γιατί θεωρούμε ότι δεν γίνεται τίποτα μέχρι να αλλάξουν μυαλά οι άνθρωποι που τραβάνε πιστόλι ή καλάσνικοφ (σε εκατό περίπου χρόνια, λέμε τώρα).
Και μέχρι τότε δεν μπορεί να γίνει τίποτα; Σε περιπτώσεις που κάποιος απειλεί, καταδιώκει, αποπειράται ξανά και ξανά να σκοτώσει κάποιον, αυτό που έχουμε να πούμε στον καταδιωκόμενο, ως Πολιτεία και κοινωνία, είναι «πρόσεχε»; Μια πιθανή λύση θα ήταν να μεταναστεύσει το υποψήφιο θύμα για να σώσει τη ζωή του, όμως κι αυτό είναι καταστροφή της ζωής του, εφόσον δεν το επιθυμεί (άσε που έτσι θα διώχναμε όποιον δεν γουστάρουμε). Από την άλλη, πώς και πόσο να προσέχει κάποιος απέναντι στις σφαίρες; Να φοράει αλεξίσφαιρο γιλέκο και κράνος; Να μη βγαίνει από το σπίτι του; Μπορεί μόνος του να προφυλαχτεί;
Ας πούμε λοιπόν ότι πάει κάποιος στις Αρχές και καταγγέλλει ότι απειλείται και καταδιώκεται και βάσιμα θεωρεί ότι θα γίνει πράξη ανθρωποκτονίας εις βάρος του. Προβλέπεται κάποια λύση από την έννομη τάξη, τις Υπηρεσίες του κράτους, διωκτικές και όχι, ώστε να του παρασχεθεί προστασία;
Υπάρχει κάποιο πρόγραμμα προστασίας ανθρώπων που είναι σε κίνδυνο εκτός από το τηλεφώνημα στο 100, αν προλάβει; Δεν υπάρχει, εκτός αν είναι πολιτικός, μεγαλοεπιχειρηματίας, δημοσιογράφος (επιπέδου) ή ο Φουρθιώτης, στους οποίους παρέχεται αστυνομική προστασία.
Όμως και αυτό δεν το θεωρώ σωτήριο. Απαιτείται παρέμβαση προληπτικού τύπου από συναρμόδιες Υπηρεσίες ανάλογα την περίπτωση. Αν, λόγου χάρη, πρόκειται για συμβόλαιο θανάτου από τη μαφία των Αθηνών, δύσκολα θα γλυτώσει. Αν πρόκειται, όμως, για πρόθεση αντεκδίκησης ή εκτόνωσης θυμού και πόνου, η οποία έχει εκδηλωθεί, υπάρχει περιθώριο παρέμβασης της Πολιτείας με πολλούς τρόπους ώστε να μη φτάσουμε στο έγκλημα και την τραγωδία.
Εγκληματολόγοι, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και άλλες ειδικότητες περιμένουν να στελεχώσουν τις ειδικές Υπηρεσίες πρόληψης της εγκληματικότητας (που δεν υπάρχουν), όμως αυτοί προτιμούν τις συμβουλές του Λαζαρίδη και όποιου βοηθάει να επανεκλεγούν.»
