Τη διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση στο υδατικό ισοζύγιο της Κρήτης, τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης σε κρίσιμους παραγωγικούς τομείς του νησιού και την ανάγκη άμεσης εφαρμογής του στρατηγικού Master Plan για τη διαχείριση υδάτων και την αντιπλημμυρική προστασία, ανέδειξε ο πρώην Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου, Λευτέρης Αυγενάκης, κατά τη Συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης στη Βουλή προς τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκο Τσάφο.
Κλιματική Κρίση και Αντοχές της Κρήτης – Ένα Δομικό και Όχι Συγκυριακό Πρόβλημα
Ο Λευτέρης Αυγενάκης έθεσε ευθέως τον προβληματισμό για τις σοβαρές ελλείψεις που καταγράφονται στην Κρήτη:
- Έντονη λειψυδρία σε Νότιο Ηράκλειο και Νότιο Λασίθι
- Συχνά πλημμυρικά φαινόμενα στο βόρειο και δυτικό μέτωπο
- Μείωση βροχοπτώσεων, πτώση υπόγειων υδροφορέων, γήρανση των υποδομών
- Αυξημένες ανάγκες σε νερό λόγω τουρισμού, με ελάχιστη αξιοποίηση εναλλακτικών λύσεων (π.χ. χρήση θαλασσινού νερού μόνο σε 5,9% των ξενοδοχείων)
Χαρακτήρισε τη λειψυδρία ως δομικό και διαρκές πρόβλημα που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά ή ευκαιριακά.
Το Master Plan της Κρήτης – Ένα Σύγχρονο, Ολοκληρωμένο Εργαλείο Πολιτικής και Ανθεκτικότητας
Ο πρ. Υπουργός υπενθύμισε πως κατά τη θητεία του στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ανέλαβε την πρωτοβουλία για την εκπόνηση Master Plan για ολόκληρη την Κρήτη από την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία HVA International, με χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ μέσω δωρεάς της εταιρείας ΤΕΡΝΑ.
Το Master Plan:
- Ενσωματώνει τεχνική εμπειρία, τοπική συμμετοχή και επιστημονική τεκμηρίωση
- Προβλέπει παρεμβάσεις σε φράγματα, ταμιευτήρες, υποδομές, εγγειοβελτιωτικά έργα
- Περιλαμβάνει αντιπλημμυρικά έργα για περιοχές υψηλού κινδύνου
- Προτείνει μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου με νέες καλλιεργητικές πρακτικές
- Αντιμετωπίζει τη σχέση τουρισμού – υδατικών πόρων με βιώσιμες λύσεις
Στην εκπόνηση του σχεδίου συμμετείχαν: η Περιφέρεια Κρήτης, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, όλοι οι Δήμοι, οι ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ, συνεταιρισμοί, πανεπιστημιακά ιδρύματα, ινστιτούτα, και τοπικές τεχνικές υπηρεσίες.
Η απάντηση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας Νίκου Τσάφου για τη Λειψυδρία στην Κρήτη και το Master Plan Υδατικής Διαχείρισης
Στην τοποθέτησή του από το βήμα της Βουλής, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος, τοποθετήθηκε θετικά για την πρωτοβουλία εκπόνησης του Master Plan για την Κρήτη, αναγνωρίζοντας τη σημασία του έργου και τη συμβολή του πρ. Υπουργού και Βουλευτή Ηρακλείου, Λευτέρη Αυγενάκη. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ο ρόλος που έχετε παίξει και εσείς στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος είναι κομβικός.»
Αναγνωρίζοντας τη διαρκή επιδείνωση του φαινομένου, ο Υφυπουργός σημείωσε: «Η Κρήτη, όπως και άλλες περιοχές της χώρας, πηγαίνει ταυτόχρονα από τη λειψυδρία στην πλημμύρα. Είναι ένα σύνθετο πρόβλημα, το οποίο απαιτεί συνολική στρατηγική.»
Αναφερόμενος στο θεσμικό πλαίσιο και τις πολυεπίπεδες αρμοδιότητες που εμπλέκονται, επεσήμανε: «Μια βασική αδυναμία στην αντιμετώπιση του προβλήματος είναι ότι αποτελεί αρμοδιότητα πολλών Υπουργείων και φορέων. Από τη δική μας πλευρά, έχουμε την ευθύνη για τη χάραξη της εθνικής στρατηγικής και για τον σχεδιασμό των λεκανών απορροής των ποταμών.»
Σχετικά με την πρόοδο του Master Plan, ο κ. Τσάφος επιβεβαίωσε την παραλαβή του από το Υπουργείο: «Έχουμε γνώση ότι το Master Plan έχει παραδοθεί από το τέλος του περασμένου έτους. Είναι μια σοβαρή τεχνική εργασία, που αποτυπώνει τις πραγματικές πιέσεις από τον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό.»
Παράλληλα, ενημέρωσε ότι εξελίσσονται δράσεις και έργα στην περιοχή μέσω διαφορετικών φορέων, τονίζοντας όμως την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό: «Υλοποιούνται μέτρα και έργα – κάποια από άλλα Υπουργεία, κάποια από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Ωστόσο, είναι σαφές ότι το πρόβλημα αφορά ολόκληρο το νησί και χρειάζεται ενιαία προσέγγιση.»
Ο Υφυπουργός δεσμεύτηκε για την αξιοποίηση της μελέτης και τη συνέχιση της συνεργασίας με τον κ. Αυγενάκη: «Θα κάνουμε την αξιοποίηση αυτής της πολύ σημαντικής μελέτης. Όπως σωστά επισημάνατε, μπορεί να υπάρχουν επιμέρους στοιχεία που χρειάζονται επικαιροποίηση, όμως ο κορμός είναι ισχυρός και αξιόπιστος.»
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην πρόθεση του Υπουργείου να προχωρήσει σε διαβούλευση με τους τοπικούς φορείς και να εκκινήσει τον σχεδιασμό εφαρμογής: «Αυτό που μπορώ να σας διαβεβαιώσω είναι η βούληση του Υπουργείου να ξεκινήσει τη δημόσια διαβούλευση, ώστε να φτάσουμε σε έναν οδικό χάρτη. Όπως πολύ σωστά τονίσατε, η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από την αποκατάσταση όταν η καταστροφή έχει ήδη συμβεί.»
Ηχηρό Κάλεσμα: Από τη Μελέτη στην Εφαρμογή – Οι Ερωτήσεις που Περιμένουν Απαντήσεις
Κατά τη δευτερολογία του, ο Λευτέρης Αυγενάκης επεσήμανε ότι το Master Plan έχει ήδη ολοκληρωθεί και παραδοθεί στα αρμόδια Υπουργεία.
Έθεσε τα ακόλουθα κρίσιμα ερωτήματα:
- Έχει παρουσιαστεί επίσημα και δημόσια το Master Plan;
- Ποια βήματα έχουν γίνει από τη στιγμή της παραλαβής του;
- Υπάρχει συγκεκριμένος και δεσμευτικός χρονοπρογραμματισμός υλοποίησης;
- Ποια έργα χαρακτηρίζονται ως πρώτης προτεραιότητας;
- Υπάρχει χρηματοδοτικός σχεδιασμός και πηγή εξασφαλισμένων πόρων;
- Πώς θα εξασφαλιστεί η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών φορέων στην υλοποίηση και παρακολούθηση;
Ζήτησε άμεσα την παρουσίαση του Master Plan στην τοπική κοινωνία, με διάλογο, διαβούλευση και συναπόφαση, ώστε η τοπική κοινωνία να γνωρίζει, να συμμετέχει και να διεκδικήσει.
Μήνυμα Πολιτικής Ευθύνης και Προοπτικής – Η Κρήτη Αξίζει Περισσότερα
Ο Λευτέρης Αυγενάκης έκλεισε με καθαρό και θεσμικά διεκδικητικό μήνυμα:
«Η Κρήτη δεν βρίσκεται πια στο στάδιο της διαπίστωσης – η κλιματική κρίση είναι παρούσα και επηρεάζει την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό, την καθημερινότητα. Αυτό που χρειάζεται δεν είναι άλλες υποσχέσεις, αλλά εφαρμόσιμο και χρηματοδοτούμενο σχέδιο, με συγκεκριμένες προτεραιότητες και ευθύνη υλοποίησης. Η εμπειρία της Θεσσαλίας μας δείχνει πως η πρόληψη είναι πάντα καλύτερη από την αποκατάσταση. Τώρα είναι η ώρα να ενεργοποιηθεί το Master Plan – όχι να μείνει στο συρτάρι.»
Η Κρήτη δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση – ζητά δίκαιη, ορθολογική και έγκαιρη πολιτική μέριμνα.
