Κρήτη: Νέος κύκλος καταγγελιών για το αντλιοστάσιο Σταυρού – Λάσπη στη θάλασσα – «Σταματήστε το έργο»

Νέα παρέμβαση για το έργο του αντλιοστασίου Σταυρού πραγματοποιεί ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού, επαναφέροντας στο προσκήνιο καταγγελίες περί παραβίασης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην περιοχή της Παχιάς Άμμου, στο Ακρωτήρι Χανίων.

Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι, παρά τις προηγούμενες παρεμβάσεις και τις απαντήσεις που έχουν δοθεί από τον Δήμο Χανίων και τη ΔΕΥΑΧ, οι ίδιες πρακτικές συνεχίζονται.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, σημειώθηκε εκ νέου αστυνομική παρέμβαση, η δεύτερη μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, λόγω επαναλαμβανόμενης απόρριψης εργοταξιακών αποβλήτων από τον χώρο κατασκευής του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44, απευθείας στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιά Άμμος Σταυρού. Όπως υποστηρίζεται, πρόκειται για πρακτικές που είχαν καταγραφεί και την προηγούμενη χρονιά.

Ο Σύλλογος επικαλείται πρόσφατη απόφαση του ΣΥΓΑΠΕΖ και της Γενική Διεύθυνση Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών ΥΠΕΝ, με την οποία καταγράφονται δύο παραβάσεις της ΔΕΥΑΧ, τον Μάιο και τον Ιούνιο, που αφορούσαν τη διάθεση και διαχείριση αντλούμενων υδάτων κατά την εκσκαφή του έργου.

Όπως αναφέρεται, από τις 2 Φεβρουαρίου η θάλασσα και η ακτή της Παχιάς Άμμου παρουσίασαν εκ νέου έντονη πορτοκαλί απόχρωση, εικόνα που –σύμφωνα με την ανακοίνωση– θυμίζει το περιστατικό της 6ης Ιουνίου 2025, όταν ολόκληρος ο κόλπος είχε αλλοιωθεί οπτικά και οι εργασίες είχαν διακοπεί μετά από αστυνομική επέμβαση. Τότε και τώρα, ενημερώθηκαν όλες οι αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων το Λιμενικό, οι υπηρεσίες Περιβάλλοντος της Π.Ε. Χανίων, η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και οι υγειονομικές αρχές.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σύλλογο, μετά την αποχώρηση της αστυνομίας στις 2 Φεβρουαρίου, οι εργασίες και η απόρριψη αποβλήτων συνεχίστηκαν. Αντίστοιχα περιστατικά καταγράφηκαν και στις 3 και 4 Φεβρουαρίου, με τους πολίτες να προχωρούν σε νέες καταγγελίες και την αστυνομία να προχωρά εκ νέου σε προσαγωγή του επιβλέποντα του έργου, όπως είχε συμβεί και το καλοκαίρι του 2025.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Παρανομούντες κατά συρροή!

Αστυνομική παρέμβαση για δεύτερη φορά μετά την επαναλαμβανόμενη παράνομη απόρριψη εργοταξιακών αποβλήτων στην Παχιά Άμμο Σταυρού Ακρωτηρίου Χανίων

Η Δημοτική Αρχή και η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ) για ακόμη μία φορά επιτρέπουν την ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων από τον λάκκο εκσκαφής του υπό κατασκευή αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44 στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιάς Άμμου, στον Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες παραβάσεις που είχαν διαπιστωθεί την περασμένη χρονιά.

Σε πρόσφατη απόφαση του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) και της Γενικής Διεύθυνσης Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΑΔΑ:68164653Π8-ΜΗΣ) καταγράφονται ξεκάθαρα δύο παραβάσεις της ΔΕΥΑΧ τον περασμένο Μάιο και Ιούνιο που αφορούν στην διάθεση και διαχείριση των αντλούμενων υδάτων κατά τις εργασίες κατασκευής του αντλιοστασίου Α44.

Από τις 2 Φεβρουαρίου η ακτή και η θάλασσα της Παχιάς Άμμου άρχισαν εκ νέου να βάφονται πορτοκαλί, όπως είχε συμβεί και στις 6 Ιουνίου 2025, όταν ολόκληρος ο κόλπος είχε λάβει το ίδιο χρώμα και το έργο είχε διακοπεί κατόπιν αστυνομικής παρέμβασης. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αντίδραση υπήρξε άμεση: ενημερώθηκαν όλες οι αρμόδιες αρχές (Λιμενικό, Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Χανίων, Διεύθυνση Υδάτων Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Υγειονομικό) και η αστυνομία, ενώ περιπολικό της Άμεσης Δράσης μετέβη στο σημείο.

Ωστόσο, στις 2 Φεβρουαρίου αμέσως μετά την αποχώρηση της αστυνομίας, διαπιστώθηκε ότι ο ανάδοχος του έργου ξεκίνησε εκ νέου τη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων στην ακτή και στη θάλασσα. Στις 3 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν ξανά με τη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων και σταμάτησαν μόνο μετά από παρέμβαση των πολιτών. Η αστυνομία μετά από κλήση των πολιτών στη άμεση δράση, μετέβη στο σημείο και προχώρησε ξανά σε προσαγωγή του επιβλέποντα του έργου, όπως είχε κάνει και τον Ιούνιο του 2025. Παρόλαυτά στις 4 Φεβρουαρίου τα συνεργεία επανήλθαν συνεχίζοντας την ρίψη σε ακτή και θάλασσα.

Να επισημάνουμε την θολερότητα του νερού όπως προκύπτει και από το φωτογραφικό υλικό κάτι το οποίο βάση των επιστημονικών δεδομένων δημιουργεί πρόβλημα για τα προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας που βρίσκονται στο βυθό της Παχιάς Άμμου.

Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ )που έχει καταγράψει τα Λιβάδια Ποσειδωνίας στην περιοχή, μεταξύ των σημαντικότερων απειλών συγκαταλέγεται η πάσης φύσης ρύπανση (ανόργανη, οργανική, χημική, θερμική, κλπ), κάθε δραστηριότητα που αλλοιώνει τη διαύγεια και την αλατότητα της υδάτινης στήλης, ή το υδρολογικό καθεστώς της παράκτιας ζώνης, καθώς και πάσης φύσης μηχανική διατάραξη επί του πυθμένα.

Η ανεξέλεγκτη απόρριψη εργοταξιακών αποβλήτων (ιζήματος) έχει προκαλέσει άμεση αλλοίωση και μεταβολή της φυσικής μορφολογίας του αιγιαλού και της παράκτιας ζώνης, συνιστώντας παράνομη επέμβαση σε προστατευόμενο κοινόχρηστο αγαθό.

Η Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 επέτρεψε τη διάθεση των υδάτων που προέρχονται από τις εργασίες εκσκαφής του αντλιοστασίου Α44 στην παρακείμενη παραλία υπό συγκεκριμένους όρους. Οι σίτες που έχουν βάλει δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα μεταφοράς λάσπης και ρύπανσης της θάλασσας.

Έως σήμερα δεν μας έχει γνωστοποιηθεί καμία ανάλυση των υδάτων ούτε της λάσπης εντός του εργοταξίου, ώστε να είναι γνωστό τι ακριβώς καταλήγει στην ακτή και στη θάλασσα. Tο επιχείρημα ότι τα νερά που προέρχονται από τον λάκκο εκσκαφής «δεν αποτελούν εργοταξιακά απόβλητα» και είναι απλή λάσπη, είναι αβάσιμο χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.

Η απουσία εργαστηριακών αναλύσεων ή τεχνικής έκθεσης καθιστά τον ισχυρισμό μη αποδεκτό. Ο φορέας έχει υποχρέωση να αποδείξει επιστημονικά ότι τα ύδατα δεν περιέχουν επιβλαβείς ουσίες πριν επιτραπεί η απόρριψη. Ακόμη και στην υπόθεση που θεωρούνταν ότι τα ύδατα δεν συνιστούν εργοταξιακά απόβλητα, η απόρριψή τους στη θάλασσα σε περιοχή με προστατευόμενα Λιβάδια Ποσειδωνίας υποχρεώνει την τήρηση αυστηρών ορίων, μέτρων προστασίας και διαδικασιών δειγματοληψίας, όπως προβλέπεται στα άρθρα 9 και 10 του ν. 1650/1986.

Η προστασία των υδάτων και των παράκτιων οικοσυστημάτων είναι διαρκής και δεν περιορίζεται στη χρήση της περιοχής για κολύμβηση ή αναψυχή. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος, τα άρθρα 9 και 10 του ν. 1650/1986 όπως τροποποιήθηκαν και την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, η προστασία των υδάτων ισχύει αδιάλειπτα. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι δεν είναι κολυμβητική περίοδος δεν αφαιρεί την υποχρέωση της Διοίκησης να απαγορεύει την απόρριψη υγρών αποβλήτων σε προστατευόμενες περιοχές ή κοντά σε ευαίσθητους οικοτόπους, όπως τα Λιβάδια Ποσειδωνίας.

Κάθε ενέργεια που επιτρέπει την ανεξέλεγκτη απόρριψη χωρίς τις παραπάνω προϋποθέσεις αντίκειται στο Σύνταγμα, στη νομοθεσία περί αποβλήτων, στην περιβαλλοντική νομοθεσία και στις ευρωπαϊκές Οδηγίες.

Με βάση τα ανωτέρω, προκύπτει σαφής και επαναλαμβανόμενη παραβίαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, τόσο από τον ανάδοχο του έργου όσο και από τη ΔΕΥΑΧ, καθώς και ευθύνη της Δημοτικής Αρχής και κάθε αρμόδιου οργάνου που είτε ενήργησε είτε παρέλειψε να ενεργήσει για την αποτροπή της παράνομης απόρριψης αποβλήτων σε προστατευόμενη παράκτια περιοχή.

Η επανάληψη των ίδιων παράνομων πρακτικών, παρά τις διαπιστωμένες παραβάσεις, τις αστυνομικές παρεμβάσεις και τις ρητές αποφάσεις των αρμόδιων αρχών, δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί σε «αστοχία» ή «παρερμηνεία». Συνιστά συνειδητή επιλογή ανοχής – αν όχι συγκάλυψης – από τη Δημοτική Αρχή, τη ΔΕΥΑΧ και τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Όταν η περιβαλλοντική νομοθεσία εφαρμόζεται επιλεκτικά και η προστασία μιας προστατευόμενης παράκτιας περιοχής θυσιάζεται για να «προχωρήσει το έργο», τότε δεν έχουμε απλώς διοικητική ανεπάρκεια, αλλά θεσμική αποτυχία. Η κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμος επιβλέπων της νομιμότητας ούτε η αστυνομία να καλείται επανειλημμένα για τα αυτονόητα.

Οι ευθύνες είναι συγκεκριμένες, έχουν ονόματα και πρέπει επιτέλους να αποδοθούν. Ζητούμε την άμεση διακοπή κάθε εργασίας που συνεπάγεται απόρριψη υγρών ή εργοταξιακών αποβλήτων στην ακτή και στη θάλασσα της Παχιάς Άμμου και την άμεση αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων σε βιώσιμη θέση μακριά από παραλίες λουομένων και ευαίσθητα οικοσυστήματα.